Դիպլոմային աշխատանք՝ «Ծեսը որպես ինտեգրված թեմատիկ միավոր»

 

33030767_452649015185981_5953132956418572288_n (1)

Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի Քոլեջ

Հեղինակ՝ Տաթև Սահակյան Արայիկի

Աշխատանքի վերնագիրը՝ «Ծեսը որպես ինտեգրված թեմատիկ միավոր»

Մասնագիտության անվանումը՝ Նախադպրոցական կրթություն

Ղեկավարներ՝ Նառա Նիկողոսյան, Աննա Հայրոյան

Երևան, 2018թ․

 

 

 

Բովանդակություն

Ներածություն

Կրթահամալիրյան ծեսեր

Հայ-ավանդական՝ կրթահամալիրյան ծեսեր

Սովորույթ-ծեսեր

Ամփոփում

Գրականության ցանկ Читать далее «Դիպլոմային աշխատանք՝ «Ծեսը որպես ինտեգրված թեմատիկ միավոր»»

Реклама

Մանկավարժական թարգմանություն

                                                                            Լյուդմիլա Պետրանովսկայա

«Մենք նախապատրաստում ենք երեխաներին երեկ չէ՝ առաջին օրվան»:

Պետք է հավաքել գումար և ամեն ինչ անել որակով։ Հոգեբան Լյուդմիլա Պետրանովսկայան վստահ է, որ դա երեկ չէ՝ առաջին օրվա ծնողական անսասան ճշմարտությունն է … Միևնույն ժամանակ կա դրանում մի բան, ինչը հաստատ մեր երեխաներին պետք կգա (ամենաքիչը՝ ծայրահեղ մտածելակերպը)։

« Դպրոցում սովորեցրածի 95%-ը ակտուալ չէ»: Читать далее «Մանկավարժական թարգմանություն»

Իմ նորովի «մուտքը» կրթահամալիր

31949394_446361279148088_3448187641458065408_nԱյն, ինչի մասին ուզում եմ խոսել, ուղղում եմ ընթերցողին, ով կկարդա, կընկալի, և ում կհետաքրքրեն մտքերս։

Երբ 2000 թվականին դարձա «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի սան, ամեն ինչ շատ հեքիաթային էր թվում, սիրեցի սովորող-տնօրեն փոխհարաբերությունները, դասավանդողների ու տնօրենի հետ շփվելաձևը։ Սովորեցի կրթահամալիրում տասը տարի, կարողացա ստացածս գիտելքիների շնորհիվ, առանց լրացուցիչ պարապմունքների՝ ընդունվել բարձրագույն ուսումնական հաստատություն՝ ԵՊՀ։ Շատ կարոտում էի դպրոցս, չնայած անընդհատ հյուր էի գնում ուսուցիչներիս։ 2017 թվականի նոյեմբեր ամսին կրթահամալիրի կայքում կարդացի դաստիարակ աշխատել ցանկացողների վերապատրաստման մի հայտարարություն, որոշեցի փորձել։ Մասնակցեցի քառօրյա վերապատրաստմանը, ցանկացա կամավորություն դրսևորել: Ինձ կանչեցին Արևելյան դպրոց-պարտեզ, Նառա Նիկողոսյանը ուղեկցեց Նելի Արղությանի՝ 2-4 տարեկանների հեքիաթային աշխարհ՝ փորձառության։ Զարմացած աչուկներ, թաքուն ժպիտներ, ծանոթություններ․․․ Կասեմ, որ շատ կարճ ժամանակահատվածում դարձա այդ խմբի մի մասնիկը, իհարկե, Նելիի աջակցությամբ։ Փորձառության հենց առաջին օրը կրթահամալիրն ուներ վերապատրաստվողներ Հայաստանի մի շարք մարզերից։ Դա, իհարկե, ինձ համար մի քիչ անսովոր էր։ Սկզբում չէի հասկանում՝ ինչու, ինչ նպատակներով։ Հնգօրյա վերապատրաստում, տարբեր վերապատրաստվողներ՝ իրենց տարբեր բարբառներով։ Դա սովորող-սովորեցնող մի ծրագիր էր, կրթական փոխանակում։ Առջևում Ամանորի տոնախմբությունն էր, կարողացա իմ մասնակցությունն ունենալ այդ ծեսին, տեսա, թե ինչպիսին են առհասարակ կրթահամալիրում փոխհարաբերությունները, ծնող-դաստիարակ-սան կապը, ծնողի ներառվածությունը ծրագրին:

Սկսեցինք Նելիի նախագծերն իրագործել. ամենն անում էինք փոխադարձ աջակցությամբ։ Եկավ մի ժամանակ, երբ Նելին երկու շաբաթ առողջական խնդիրների պատճառով բացակայեց խմբից, փորձեցի ինքս նոր նախագծեր մշակել ու իրականացնել 2-4 տարեկանների հետ՝ դառնալով ավելի պատասխանատու։ Երկու ամիս կամավոր աշխատեցի Նելի Արղությանի՝ 2-4 տարեկանների խնամքի և զարգացման խմբում (նշեմ, որ երկու շաբաթ էլ աշխատել եմ նաև երկարացված օրվա ճամբարի սովորողների հետ, միասին գործունեություններ ենք ծավալել, ռոդարիական խաղեր խաղացել), այնուհետև աշխատանքի անցա։

Նախակրթարանում աշխատելը մի բազմաբնույթ, համակողմանի գործունեություն է, որի ընթացքում առնչվում ես տարատարիք երեխաների հետ, որտեղ չկան սահմանափակումներ, մեծի հետ մեծ ես, փոքրի հետ՝ փոքր, մեկը մյուսին օգնում է, մեկը մյուսի հետ քույր, եղբայր ու ընկեր է, տիրում է հավասարություն, համերաշխություն, խինդ ու ծիծաղ։ Մեծ և առաջնային դիրքում է ծնողը, բաց միջավայր, բաց գործունեություն, որտեղ ծնողը երբ ցանկանա, կարող է գալ ու տեսնել՝ ինչ է անում իր երեխան, տեսնել, թե ինչպիսի փոխհարաբերություններ կան, ակտիվ մասնակիցը դառնալ այդ ամենի։ Նախագծեր իրականացնելիս տեսնում ես, որ երբ խմբի ամենափոքրիկը չի մասնակցում, չես կարող և պետք էլ չի ստիպել անել մի բան, որը չի ուզում։ Հետո, երբ հանկարծ տեսնում ես, որ գիտի բոլոր երգերը, ոտանավորները բերանացի, ու անգամ կարող է չորս կամ հինգ տարեկան երեխայից էլ լավ ասել կամ անել ամեն ինչ, մի պահ զարմանում ես. սա է, փաստորեն իմացումի հրճվանքը, ինչի մասին այդքան խոսվում է։ Խմբում տարատարիք լինելը, կարծում եմ, ճիշտ է, քանի որ միշտ կա սովորող-սովորեցնողը, փոքրը մեծից կարող է սովորել, իսկ մեծը՝ փոքրից։ Ինքս էլ կարող եմ փոքրից շատ բան սովորել և սովորել եմ։

Երեխաներ, անշուշտ, շա՜տ եմ սիրում։ Նառա Նիկողոսյանի կողմից ստացա առաջարկ՝ փորձել աշխատանքս հինգ տարեկանների հետ։ Ընդունեցի սիրով ու մեծ պատրաստակամությամբ։ Մինչ նրանց հետ առանձնանալը՝ Նելի Արղությանի և Աննա Հայրոյանի հինգ տարեկանների հետ գրեթե ամեն օր մեկ ժամով առանձնանում էի և գործունեություն ծավալում։ Ապրիլ ամսին ունեցա հինգ տարեկանների՝ արդեն ամբողջական ձևավորված խումբը, իհարկե, ինձ հետ աշխատող Արմինե Խաչատրյանի հետ միասին։ Երկու խմբերի սաներ, սկզբում մի քիչ խորթություն կար միմյանց միջև, «իմ ու քո էին անում», բայց մեկ շաբաթը բավարար էր՝ իրար «ուսումնասիրելու», միանալու ու համախմբվելու համար։ Ամեն օր գործունեություն ենք ծավալում, խաղում ենք, սովորում: Քանի որ ապրիլ ամսին կրթահամալիրում միշտ աղայանական և ռոդարիական օրեր են, սովորեցինք Աղայանի ոտանավորներից և խաղացինք ռոդարիական բազմապիսի ուսումնական խաղեր։ Իտալացի գրող, մանկավարժ Ջանի Ռոդարին մեծ դեր ունի մեր ու երեխաների կյանքում։ Նրա ստեղծագործությունները լի են երևակայության տարրերով ու մասնիկներով։ Մեր կրթահամալիրում Ռոդարին կիրառվում է անընդհատ և ամենուր։ 2-5 տարեկանների խնամքի և զարգացման խմբերում կարևորում ենք ռոդարիական մարզախաղերը, ռադիո և աուդիոնյութերը և, ընդհանրապես, այն ամենը, ինչում երևում է Ռոդարու «ձեռագիրը»: Արդյունքում ստեղծագործական երևակայությունը կիրառում ենք առօրյա գործունեության մեջ ամեն օր՝ փորձելով խմբասենյակում ամեն տեսակի գործունեություն վերածել խաղ-ուսուցման: Այսկերպ կարողանում ենք ձևավորել որոշակի հմտություններ ու կարողություններ, որոնք էլ սկսում են զարգանալ աստիճանաբար: Առանձին կարևորում եմ կրթահամալիրում իրականացվող ծեսերը, որոնք ինձ համար շշմելու աստիճան հավես են։ Շատ կարևորում եմ երեխային փոքրուց ծանոթացնելը մեր ազգային տոներին, ծեսերին, խաղերին: Զանազան ծես-նախագծերի օգնությամբ երեխան կարողանում է ճանաչել իրեն, իր շրջական, սովորել, կրթվել, ապրել իմացումի անվերջանալի հրճվանք:

Վերապատրաստումները կրթահամալիրում ամեն ամիս են լինում: Գյումրուց եկած վերապատրաստվողները մարտին ուղարկեցին կրթական փոխանակման ծրագրի հրավեր մեզ՝ փոխայցելություն «Արձագանք» մանկապարտեզ։ Ունեցանք հրաշալի կրթական փոխանակում, իրականացրինք Ծառզարդարի ծեսը։ Փետրվար ամսին մեզ մոտ էին եկել Բյուրականի «Բյուրական մանկապարտեզ»-ում աշխատող դաստիարակները, օգնականները, երաժշտության դաստիարակը և տնօրենը։ Կրկին կրթական փոխանակման հրավեր ստացանք ու ապրիլի 17-ին ուղևորվեցինք Բյուրականի «Բյուրական մանկապարտեզ»։ Կրթական փոխանակում, որի ժամանակ կատարեցինք Զատկի, Կրկնազատկի ծեսերը։ Ապրիլ ամսվա վերապատրաստվողների հետ իրականցրինք Համբարձման տոնին ընդառաջ մեր սիրուն ծեսը. կրկին ունենք հրավեր՝ մայիսի 16-ին Սասունիկի «Արմինե Կարապետի անվան մանկապարտեզ»։

Մեծ պատրաստակամությամբ մասնակցեցի մանկավարժական աշխատողների «Մուտքի ճամբարին, որի ընթացքում շատ բան սովորեցի։ Անպայման նշեմ, որ ճամբարի ընթացքում ակտիվ մասնակցություն ունեցա  Արևմտյան դպրոց-պարտեզի պարտիզապուրակային աշխատանքներին։ Ինչ ասես որ չարեցի՝ էլ խոտեր հնձեցի, էլ  լանջերը ջրեցի, էլ փոր արեցի, էլ փոցխ արեցի, էլ վարդ տնկեցի, էլ, էլ․․․ այս ամենն ինձ շատ բան տվեց, չեմ կարող ասել՝ ոչինչ չգիտեի, բայց ավելի շատ բան սովորեցի, իհարկե Էդմոն Փաշինյանի օգնությամբ ու խորհուրդներով։ Սկզբում ամենը շատ ծանր ու քիչ զվարճալի էր թվում, բայց հետո տարբեր աշխատանքներ կատարելով` հասկացա, որ բնության հետ ուղղակի չես կարող չզբաղվել, չխնամել՝ անկախ բոլոր դժվարություններից, մանավանդ, երբ իրոք սիրում ես ու հաճույքով ես խնամում։ Կարողացա բացահայտել ինքս ինձ, բացահայտել, որ քիչ թե շատ «գլուխ եմ հանում» այգեգործունեությունից։ Ամենն արեցի սիրով, ու այդ ամենի շնորհիվ գլխումս շատ նախագծեր ծնվեցին, որոնք էլ շուտով կիրագործեմ փոքրիկ սաների հետ միասին։

Եվ այսպես՝ աշխատանքը կրթահամալիրում անցնում է չափազանց հետաքրքիր ու բազմաբովանդակ։ Կատարում եմ աշխատանքս մեծ պատասխանատվությամբ, քանի որ էությամբ շատ պատասխանատու մարդ եմ։ Երեխաներից ստանում եմ մեծ էներգիա և ինքս կարողանում եմ փոխադարձ էներգիա ու վստահություն փոխանցել թե՛ երեխաներին և թե՛ ծնողներին։ Շնորհակալ եմ իմ դպրոցին, որ վստահեց ինձ, հնարավորություն տվեց վերադառնալ կրթահամալիր, ամրապնդվել, գործունեություն ծավալել, ինչու չէ նաև կարողացա բացահայտել ինքս ինձ այս աշխարհում։ Այսպիսին է կրթահամալիրի նախակրթարանը, որտեղ կան ազատ, բաց միջավայր, ինքնուրույնություն դրսևորելու անսահման հնարավորություններ, ինչը միմիայն դրականորեն է ազդում, ավելին՝ նպաստում երեխայի առողջ ու ստեղծական մտքի ձևավորման և զարգացման համար։